ธปท.เปิดคุณสมบัติ 7 ข้อขอตั้ง “Virtual Bank” ย้ำเน้นเทคโนโลยี บริการแปลกใหม่ ต้องช่วยรายเล็กได้

2058
virtual bank

ธปท.เปิดคุณสมบัติ 7 ข้อที่จะประกอบธุรกิจ Virtual Bank อย่างยั่งยืน ไม่ระบุจำนวนรายที่จะให้ใบอนุญาต ยันอยากเห็นบริการทางการเงินที่แปลกใหม่ และใช้เทคโนโลยี ช่วยรายย่อยและ SMEs กลุ่ม unserved / underserved

7 มีนาคม 2567 นายสมชาย เลิศลาภวศิน ผู้ช่วยผู้ว่าการ สายนโยบายสถาบันการเงิน ธนาคารแห่งประเทศไทย (ธปท.) เปิดเผยว่า Virtual Bank เป็นหนึ่งในแนวนโยบายด้านดิจิทัลที่สนับสนุนให้ภาคการเงินใช้ประโยชน์จากเทคโนโลยีและข้อมูลเพื่อพัฒนานวัตกรรมอย่างผิดชอบ

โดยหลักเกณฑ์สำคัญในการพิจารณาคำขออนุญาตจัดตั้งVirtual Bank ธปท. จะพิจารณาคำขออนุญาต โดยคำนึงถึงประโยชน์ต่อระบบเศรษฐกิจการเงินไทยโดยรวมและเสถียรภาพระบบการเงิน โดยมีสิ่งที่อยากเห็นและไม่อยากเห็นคือ

สิ่งที่อยากเห็น (Green Line)

บริการทางการเงินรูปแบบใหม่หรือเพิ่มประสิทธิภาพของบริการทางการเงิน ที่มีอยู่เดิมผ่านช่องทางดิจิทัล

✅มีบริการทางการเงินที่เหมาะสมกับความต้องการของลูกค้าแต่ละกลุ่ม โดยเฉพาะรายย่อยและ SMEs กลุ่ม unserved/underserved

✅สร้างประสบการณ์การใช้บริการทางการเงินดิจิทัลที่ดีแก่ลูกค้า

✅ส่งเสริมและกระตุ้นการแข่งขันในระบบสถาบันการเงินอย่างเหมาะสม

สิ่งที่ไม่อยากเห็น (Red Line)

แนวทางประกอบธุรกิจที่จะก่อให้เกิดความเสี่ยงต่อเสถียรภาพของระบบการเงิน หรือเป็นเหตุให้เกิดความเสียหายต่อผู้ฝากเงิน/ผู้ใช้บริการในวงกว้าง

❌การประกอบธุรกิจในรูปแบบที่ไม่ยั่งยืน ซึ่งอาจส่งผลกระทบต่อฐานะหรือความมั่นคง

❌การประกอบธุรกิจในรูปแบบที่ทำให้เกิดการแข่งขันในระบบการเงินอย่างไม่เหมาะสม ซึ่งอาจส่งผลกระทบต่อเสถียรภาพระบบการเงิน

❌การเอื้อประโยชน์แก่ผู้ที่เกี่ยวข้อง และใช้อำนาจตลาดอย่างไม่เหมาะสม

“ธปท.จะคำนึงถึงการมีธนาคารพาณิชย์แห่งใหม่ที่มีศักยภาพและความสามารถในจำนวนที่เหมาะสมกับระบบสถาบันการเงินในประเทศไทย ซึ่งจะช่วยกระตุ้นการแข่งขันเพื่อประโยชน์ต่อผู้ฝากเงิน ผู้ใช้บริการ และระบบเศรษฐกิจการเงินไทยโดยรวม โดยไม่ก่อให้เกิดความเสี่ยงต่อเสถียรภาพของระบบการเงินของประเทศ”

คาดหวังมาช่วยรายย่อย-กลุ่มเอสเอ็มอี

ทั้งนี้ธปท. คาดหวังให้Virtual Bank ใช้เทคโนโลยี ความเชี่ยวชาญในการให้บริการด้านดิจิทัล และข้อมูลที่หลากหลาย เพื่อนำเสนอบริการทางการเงินรูปแบบใหม่หรือเพิ่มประสิทธิภาพของบริการทางการเงินที่มีอยู่เดิมผ่านช่องทางดิจิทัล โดยมีบริการทางการเงินที่เหมาะสมกับความต้องการของลูกค้าแต่ละกลุ่ม

โดยเฉพาะกลุ่มผู้ใช้บริการรายย่อยและกลุ่มวิสาหกิจขนาดกลางและขนาดย่อม (SMEs) ที่ยังไม่ได้รับบริการทางการเงินอย่างเหมาะสมเพียงพอสร้างประสบการณ์การใช้บริการทางการเงินที่ดีแก่ลูกค้า ด้วยรูปแบบ การใช้งาน กระบวนการ และขั้นตอนการใช้บริการผ่านช่องทางดิจิทัลที่ง่าย สะดวก รวดเร็ว ปลอดภัย และสอดคล้องกับวิถีชีวิตของลูกค้าช่วยกระตุ้นการแข่งขันในระบบสถาบันการเงินอย่างเหมาะสมเพื่อส่งเสริมการพัฒนานวัตกรรมและบริการทางการเงินที่ดีขึ้น ทั้งคุณภาพและราคา

“Virtual Bank ต้องเข้ามาเจาะกลุ่มที่ปัจจุบันยังเข้าไม่ถึงบริการทางการเงินอย่างเพียงพอ คือกลุ่ม unserved หรือ underserved และต้องเข้ามาช่วยกระตุ้นให้เกิดบริการทางการเงินที่แปลกใหม่ ตัวอย่างที่เห็นในต่างประเทศ การเข้ามาของVirtual Bank สามารถตอบโจทย์และมีบริการครบวงจรมากขึ้น เช่น ในจีนหรือบราซิลทำให้กลุ่มเล็กๆเข้าถึงการเงินมากขึ้น หรือในเกาหลีใต้ที่มีโมเดลเครดิตสกอริ่งVirtual Bank ที่เข้ามาช่วยให้ผู้บริโภคมีคะแนนเครดิตดีขึ้นได้ด้วย”

คุณลักษณะ 7 ข้อสำคัญสำหรับธุรกิจVirtual Bank

นายสมชาย กล่าวด้วยว่า อย่างไรก็ดีธปท. จะพิจารณาคำขออนุญาตของผู้ขออนุญาตทุกรายด้วยหลักเกณฑ์เดียวกัน โดยคำนึงถึงประโยชน์ต่อระบบเศรษฐกิจการเงินไทยโดยรวมและเสถียรภาพระบบการเงินเป็นสำคัญ

ซึ่งรวมถึงการพิจารณารูปแบบและแผนการประกอบธุรกิจของผู้ขออนุญาตว่ามี ความสอดคล้องกับสิ่งที่ธปท. คาดหวัง (green line) ได้แก่ การมีบริการทางการเงินรูปแบบใหม่หรือเพิ่มประสิทธิภาพของบริการทางการเงินที่มีอยู่เดิมผ่านช่องทางดิจิทัล โดยไม่ก่อให้เกิดสิ่งที่ ธปท. ไม่ต้องการเห็น (red line) ได้แก่ การประกอบธุรกิจที่จะก่อให้เกิดความเสี่ยงต่อเสถียรภาพของระบบการเงิน หรือเป็นเหตุให้เกิดความเสียหายต่อผู้ฝากเงิน/ผู้ใช้บริการในวงกว้างควบคู่กับศักยภาพและความสามารถของผู้ขออนุญาตที่จะประกอบธุรกิจ Virtual Bank ได้อย่างยั่งยืน ผ่านคุณลักษณะสำคัญ 7 ด้าน ซึ่งประกอบด้วย

1. ความสามารถในการดำเนินธุรกิจVirtual Bank ได้ตาม green line โดยไม่เกิด red line ตามรูปแบบและแผนที่เสนอมา ตัวอย่างเช่น มีรูปแบบ/แผนการประกอบธุรกิจที่ตอบโจทย์กลุ่มเป้าหมายได้อย่างเหมาะสมเป็นไปได้ ทั้งด้านการเงินและทรัพยากรอื่นๆมีการบริหารรายได้และต้นทุนอย่างยั่งยืน มี KPI ในการดำเนินงานตามแผนการประกอบธุรกิจที่ชัดเจน

2. การเข้าถึง บริหารจัดการ และใช้ประโยชน์จากข้อมูลที่หลากหลาย ตัวอย่างเช่น มีแนวทางการได้มา/เข้าถึง บริหารจัดการ และใช้ประโยชน์จากข้อมูล ที่เป็นไปตามแนวนโยบาย Data Governance ของ ธปท. มีแนวทางการพัฒนาระบบหรือส่วนเชื่อมต่อข้อมูลเพื่อให้ผู้ใช้บริการสามารถโอนย้ายข้อมูลของตนได้สะดวก ตามสิทธิที่กฎหมายกำหนด

3. ความสามารถในการประกอบธุรกิจที่ใช้เทคโนโลยีและให้บริการผ่านช่องทางดิจิทัล

4. ความสามารถในการใช้เทคโนโลยีที่ยืดหยุ่น มั่นคง ปลอดภัยและให้บริการได้ต่อเนื่อง ตัวอย่างเช่น มีกรรมการอย่างน้อย 1 คน และผู้บริหารในตำแหน่งสูงสุด ด้านเทคโนโลยี มีประสบการณ์ในงานด้าน IT หรือ การให้บริการ ด้านดิจิทัล อย่างน้อย 3 ปี มีแผนงานด้านระบบ IT เหมาะสมกับแผนการประกอบธุรกิจ ซึ่งได้รับการประเมินจากผู้เชี่ยวชาญภายนอกที่มีคุณสมบัติตามที่ ธปท. กำหนด รวมถึงแผน IT Outsource (ถ้ามี) โดยต้องไม่ใช้ระบบเงินฝาก/สินเชื่อ/Mobile และ Internet Banking ร่วมกับสถาบันการเงินอื่น

5. ความรู้ความสามารถและธรรมาภิบาลของผู้ขออนุญาตและผู้ดำรงตำแหน่งสำคัญ ตัวอย่างเช่น คุณสมบัติและประสบการณ์ที่จะเป็นประโยชน์ต่อธุรกิจ Virtual Bank มีธรรมาภิบาลที่ดี และไม่มีลักษณะต้องห้ามหรือประวัติการไม่ปฏิบัติตามกฎเกณฑ์ที่มีนัยสำคัญทั้งในไทยและต่างประเทศ การมีโครงสร้างองค์กร และโครงสร้างคณะกรรมการที่สะท้อนกลไกการกำกับดูแลกิจการและการควบคุมภายในที่ดี ตามหลักเกณฑ์ของ ธปท.

6. ความสามารถในการบริหารความเสี่ยงธุรกิจการเงิน และ Risk Culture ที่ดี ตัวอย่างเช่น แผนการบริหารความเสี่ยงที่ชัดเจน สอดคล้องกับแผนการประกอบธุรกิจ รวมถึงเป็นไปตามหลักเกณฑ์และแนวนโยบายของ ธปท. แผนการเสริมสร้างวัฒนธรรมด้านความเสี่ยง (Risk Culture) แผนการคุ้มครองผู้ใช้บริการ ซึ่งครอบคลุมถึงการให้บริการแก่ลูกค้าอย่างเป็นธรรม และการให้สินเชื่อด้วยความรับผิดชอบแผนการเลิกประกอบกิจการ (Exit Plan) ที่เตรียมแนวทางรองรับและดูแลลูกค้าอย่างเหมาะสม กรณีมีเหตุจำเป็นต้องเลิกกิจการในช่วงระยะแรกของการประกอบธุรกิจ (Phasing) หรือ ระยะเวลา 3 – 5 ปีแรกหลังเริ่มประกอบธุรกิจ

7. ฐานะและการสนับสนุนทางการเงินของผู้ถือหุ้น ตัวอย่างเช่น ฐานะและผลการดำเนินงานของผู้ถือหุ้นสำคัญ ความสามารถและความมุ่งมั่นของผู้ถือหุ้นหลักที่จะสนับสนุนทางการเงินให้แก่ Virtual Bank ทั้งในกรณีต้องการสภาพคล่องหรือเงินทุน รวมถึงกรณีจำเป็นต้องชดใช้คืนเงินฝากตาม Exit Plan

นอกจากนี้ ธปท. จะคำนึงถึงการมีธนาคารพาณิชย์แห่งใหม่ที่มีศักยภาพและความสามารถในจำนวนที่เหมาะสมกับระบบสถาบันการเงินในประเทศไทย ซึ่งจะช่วยกระตุ้นการแข่งขันเพื่อประโยชน์ต่อผู้ฝากเงิน ผู้ใช้บริการ และระบบเศรษฐกิจการเงินไทยโดยรวม โดยไม่ก่อให้เกิดความเสี่ยงต่อเสถียรภาพของระบบการเงินของประเทศ

ทั้งนี้ผู้ฝากเงินกับVirtual Bank จะได้รับความคุ้มครองจากสถาบันคุ้มครองเงินฝากเช่นเดียวกับธนาคารพาณิชย์แห่งอื่น กล่าวคือ ได้รับความคุ้มครองวงเงิน 1 ล้านบาทต่อ 1 รายผู้ฝาก ต่อ 1 สถาบันการเงิน

โดยจะเปิดยื่นคำขออนุญาตจัดตั้งVirtual Bank ตั้งแต่วันที่ 20 มีนาคม 2567 ถึง 19 กันยายน 2567 คาดว่าจะสามารถประกาศรายชื่อผู้ที่สมควรได้รับอนุญาตให้จัดตั้งVirtual Bank ได้ภายในมิถุนายนปี 2568 โดยผู้ขออนุญาตที่ได้รับความเห็นชอบจากรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการคลังแล้ว จะต้องเตรียมความพร้อมในด้านต่าง ๆ อาทิ ระบบเทคโนโลยีสารสนเทศและเครื่องมือบริหารความเสี่ยงที่เกี่ยวข้อง เพื่อให้สามารถเปิดดำเนินธุรกิจได้ภายใน 1 ปี

 

อ่านข่าวที่เกี่ยวข้อง :