WEALTH • PERSONAL FINANCE

พัฒนาการของผู้ลงทุนบุคคลในตลาดหุ้นไทย

อตินุช เฉลิมพงศ์สิริกร ทรัพย์บุญเรือง

ฝ่ายกลยุทธ์องค์กร ตลาดหลักทรัพย์แห่งประเทศไทย

 


 

ในปี 2564 ถือเป็นครั้งแรกที่กลุ่มผู้ลงทุน Gen Y มีสัดส่วนมูลค่าซื้อขายสูงเกินกว่าครึ่งหนึ่ง จากเดิมที่อยู่ระดับใกล้เคียงหรือน้อยกว่า Gen X ณ สิ้นเดือน เม.ย. 2564 ตลาดหุ้นไทยมีผู้ลงทุนที่มีบัญชีซื้อขายหุ้นรวม 4.38 ล้านบัญชี หรือ 1.84 ล้านคน โดยมีธุรกรรมซื้อขายหุ้นใน ช่วง 4 เดือนแรกของปีนี้ 0.82 ล้านคน ด้วยมูลค่าซื้อขายเฉลี่ยวันละ 46,394 ล้านบาท หรือคิดเป็นเกือบครึ่งหนึ่งของมูลค่าซื้อขายหุ้นทั้งตลาด


 




ผู้ลงทุนบุคคลใหม่เป็นใครและมีบทบาทอย่างไรในตลาดหุ้นไทย


โดยในช่วง ม.ค.-เม.ย. 2564 มีผู้ลงทุนบุคคลใหม่ที่เริ่มเข้าซื้อขายหุ้นเป็นครั้งแรกสูงถึง 151,653 คน หรือคิดเป็นมากกว่า 1 เท่าตัวจากยอดรวมทั้งปีก่อนหน้า โดยผู้ลงทุนบุคคลใหม่มีบทบาทเป็นเกือบ 20% ของจำนวนบุคคลทั้งหมดที่ซื้อขายหุ้นในปีนี้ มีข้อสังเกตว่า 1 ใน 3 เป็นผู้ลงทุนบุคคลใหม่ที่เริ่มต้นจากการจองซื้อ IPO (Initial Public Offering) หุ้น OR เมื่อต้นปี ซึ่งมีรูปแบบการกระจายหุ้นที่ให้จำนวนหุ้นน้อยต่อคน แต่เน้นความครอบคลุมของจำนวนคนที่เข้าถึงการลงทุน (รูปที่ 1)


ในช่วง 5 ปีที่ผ่านมา ผู้ลงทุนบุคคลใหม่ส่วนใหญ่เป็นกลุ่ม Gen Y โดยมีสัดส่วนคิดเป็นประมาณ 60% ของจำนวนบุคคลใหม่ทั้งหมด สำหรับมูลค่าซื้อขายพบว่า ส่วนใหญ่มาจาก Gen Y และ Gen X โดยในปี 2564 เป็นครั้งแรกที่บุคคลใหม่จาก Gen Y มีบทบาทในมูลค่าซื้อขายสูงเกินกว่าครึ่งหนึ่ง (รูปที่ 2-3, กล่องที่ 1)


 



ผู้ลงทุนบุคคลใหม่มีพฤติกรรมอย่างไรและสนใจหุ้นแบบไหน


ครึ่งหนึ่งของผู้ลงทุนบุคคลใหม่ในปี 2564 เป็นกลุ่ม Fundamental Group ที่มีพฤติกรรมเน้นซื้อขายหุ้นพื้นฐานขนาดใหญ่ หรือหุ้นที่ให้ปันผลสูง โดยระดับความเสี่ยงที่รับได้และพฤติกรรมการเลือกลงทุนสอดคล้องตาม Life Cycle ของแต่ละ Generation กล่าวคือ ยิ่งสูงอายุขึ้นจะยิ่งซื้อขายหุ้น Fundamental ขนาดใหญ่เพิ่มขึ้นตามไปด้วย ขณะที่กลุ่มอายุน้อยมีแนวโน้มที่จะกระจายการลงทุนไปยังหุ้นขนาดเล็กนอก SET100 และ mai ในสัดส่วนที่มากกว่า (รูปที่ 4-5, กล่องที่ 2)




ในด้านขนาดของผู้ลงทุนบุคคลใหม่ พบว่ากลุ่มขนาดเล็กที่ซื้อขายเฉลี่ยไม่เกิน 1 แสนบาทต่อเดือน มีโอกาสเข้าถึงการลงทุนในหุ้นเพิ่มมากขึ้นต่อเนื่องตลอด 5 ปีที่ผ่านมา (ยกเว้นปี 2563 ที่ SET index ปรับลดแรงเนื่องจาก COVID จึงจูงใจให้ผู้ลงทุนเร่งซื้อขายเก็บหุ้นด้วยมูลค่าที่มากขึ้น) โดยผู้ลงทุนกลุ่มนี้คิดเป็น 3 ใน 4 ของจำนวนผู้ลงทุนบุคคลใหม่ทั้งหมดในช่วง ม.ค.-เม.ย. 2564 ทั้งนี้ กลุ่ม Generation ที่อายุน้อยกว่าจะมีผู้ลงทุนขนาดเล็กในสัดส่วนที่มากกว่า ซึ่งสอดคล้องไปตามช่วงอายุเก็บออมที่มีของแต่ละคน (รูปที่ 6-7) 




สำหรับช่องทางการส่งคำสั่งซื้อขายที่ผู้ลงทุนบุคคลนิยมเลือกใช้ในยุคปัจจุบัน ที่ดิจิทัลเข้ามาตอบโจทย์ความต้องการได้อย่างคล่องตัว แบบซื้อขายได้ทุกที่ทุกเวลานั้น พบว่าจำนวนผู้ลงทุนบุคคลใหม่ที่ซื้อขายผ่านช่องทาง Internet เท่านั้นสูงถึง 98% หรือเกือบทั้งหมด และแม้แต่กลุ่มสูงอายุอย่าง Gen Baby boomer & Post war พบว่าสูงถึง 85% หันมาใช้ Internet เพียงอย่างเดียวเพื่อส่งคำสั่งเช่นกัน (รูปที่ 8)






ทั้งนี้ ประมาณ 1 ใน 5 ของผู้ลงทุนบุคคลใหม่ในช่วง 5 ปีที่ผ่านมา พบว่าหยุดซื้อขายในปีที่สอง และทยอยลดบ้างในปีต่อๆ มา อย่างไรก็ดี ผู้ลงทุนมากกว่าครึ่งหนึ่งได้เรียนรู้ภาวะตลาดหุ้นและการลงทุน และยังคงซื้อขายเติบโตต่อเนื่องได้ในระยะยาว (รูปที่ 9)







Highlight ผู้ลงทุนบุคคลใหม่ในตลาดหุ้นไทย




         เพียงช่วง 4 เดือนแรกของปี 2564 มีผู้ลงทุนบุคคลใหม่ที่เริ่มเข้าซื้อขายหุ้นเป็นครั้งแรกสูงถึง 151,653 คน คิดเป็นมากกว่า 1 เท่าตัว จากยอดรวมทั้งปีก่อนหน้า และเป็นเกือบ 20% ของผู้ลงทุนบุคคลทั้งหมดที่ซื้อขายหุ้นในปีนี้ โดยผู้ลงทุน Gen Y เป็นกลุ่มที่มีบทบาทสูงที่สุด คิดเป็น 61%ของจำนวนบุคคลใหม่ทั้งหมด และเป็น 54% ของมูลค่าซื้อขายของบุคคลใหม่ทั้งหมด ทั้งนี้ ในปี 2564 ถือเป็นครั้งแรกที่กลุ่มผู้ลงทุน Gen Y มีสัดส่วนมูลค่าซื้อขายสูงเกินกว่าครึ่งหนึ่ง จากเดิมที่อยู่ระดับใกล้เคียงหรือน้อยกว่า Gen X


        ในด้านพฤติกรรมการเลือกลงทุนของผู้ลงทุนบุคคลใหม่ในปีนี้ พบว่า ครึ่งหนึ่งเป็นผู้ลงทุนแบบ Fundamental Group ที่นิยมซื้อขายหุ้นพื้นฐานขนาดใหญ่หรือหุ้นที่ให้ปันผลสูงเป็นหลัก นอกจากนี้ หากพิจารณาในเชิงขนาดของผู้ลงทุน พบว่า 3 ใน 4 เป็นผู้ลงทุนขนาดเล็กที่ซื้อขายโดยเฉลี่ยไม่เกิน 1 แสนบาทต่อเดือน 

ทั้งนี้ ระดับความเสี่ยงที่ผู้ลงทุนรับได้ซึ่งสะท้อนผ่านประเภทหุ้นที่เลือกซื้อขาย และขนาดการซื้อขายของผู้ลงทุน จะสอดคล้องตาม Life Cycle ในแต่ละ Generation

     

        ผู้ลงทุนบุคคลใหม่เกือบทั้งหมดเลือกใช้ Internet เป็นช่องทางส่งคำสั่งซื้อขายหลัก เพื่อตอบโจทย์ความคล่องตัวในการลงทุน และแม้แต่กลุ่มสูงอายุยังหันมาใช้เพิ่มขึ้นอย่างก้าวกระโดด


          ในช่วง 5 ปีที่ผ่านมา ผู้ลงทุนบุคคลใหม่อาจหยุดซื้อขายไปบ้างในปีต่อๆ มา อย่างไรก็ดี พบว่ามากกว่าครึ่งหนึ่งได้เรียนรู้ภาวะตลาดหุ้นและการลงทุน และยังคงซื้อขายเติบโตต่อเนื่องได้ในระยะยาว